Archiwum 2009

Były profesor na uniwersytecie w Nijmegen był jednym z największych teologów w najnowszej historii Holandii - stwierdził bp van Luyn. Hierarcha przypomniał, że wiele dzieł o. Schillebeeckxa zostało przetłumaczonych na różne języki, a niektóre były przyczyną ostrych kontrowersji w środowisku teologów.

Urodzony 14 listopada 1914 r. w Antwerpii Edward Schillebeeckx w 1934 r. wstąpił do zakonu dominikanów. Święcenia kapłańskie przyjął w 1941 r. Po II wojnie światowej studiował w Paryżu na dominikańskim fakultecie teologicznym „Le Saulchoir”, na Sorbonie i w Collège de France u wielkich teologów, jak o. Yves Congar i o. Marie-Dominique Chenu. Doktoryzował się w 1939 r.

Od 1956 r. był profesorem dogmatyki w Katolickim Uniwersytecie w Louvain, a od 1957 r. wykładał teologię systematyczną na na uniwersytecie katolickim w Nijmegen w Holandii. W 1958 r. objął tam katedrę dogmatyki i historii teologii, którą kierował do 1983 r. W tym czasie był doradcą biskupów holenderskich i wpłynął na ostateczny kształt „Katechizmu Holenderskiego”.

W latach 1962-1965 na zaproszenie kard. Bernarda Alfrinka był doradcą (tzw. peritus) biskupów obecnych na II Soborze Watykańskim. Wniósł duży wkład w prace nad centralnymi dokumentami soborowymi, przede wszystkim konstytucjami „Dei Verbum” i „Lumen gentium”. Wraz z wybitnymi teologami, ks. Karlem Rahnerem, ks. Hansem Küngiem oraz o. Yves Congarem był jednym z założycieli istniejącego do dziś międzynarodowego periodyku teologicznego „Concilium”, którego celem było popularyzowanie reform soborowych.

Książki o. Schillebeeckxa na temat Jezusa zyskały wielu czytelników. Kongregacja Nauki Wiary kwestionowała jednak ortodoksyjność jego tez. Trzykrotnie dochodziło do poważnych kontrowersji z Kongregacją. W 1968 r. problemem sporu były „niejasności” związane z biologicznym dziewictwem Maryi, grzechem pierworodnym i pojmowaniem Eucharystii. Postępowanie zawieszono po tym, jak w obronie o. Schillebeeckxa stanęli biskupi holenderscy. W 1979 r. kontrowersja rozwinęła się wokół kwestii chrystologicznych, ale też zakończyła się zawieszeniem postępowania. Natomiast w 1986 r. Kongregacja Nauki Wiary odrzuciła po raz kolejny wypowiedzianą przez dominikańskiego teologa tezę, że w wyjątkowych przypadkach Eucharystię mogliby sprawować świeccy. W 1989 r. znów pojawiły się głosy, że Kongregacja bada pisma o. Schillebeeckxa. Holenderski dominikanin, jak sam podkreślił w 1994 r., czuł się „szczęśliwym teologiem, stojącym w lojalnej opozycji wobec Kościoła”.

Liczne dzieła o. Schillebeeckxa weszły do kanonu literatury teologicznej. Jego bibliografia obejmuje ok. 1100 pozycji. Jego artykuły i książki publikowano również w Polsce, w tym najbardziej znaną: „Chrystus, sakrament spotkania z Bogiem” (Kraków 1966). Aby ją przetłumaczyć, wybitny polski teolog dogmatyk, ks. Andrzej Zuberbier specjalnie nauczył się języka holenderskiego.