Burzenie bastionów
Maciej Biskup OP

 fresk z Cerkwi Narodzenia Bogarodzicy w Mielniku (Aleksander Sokołow 1994-95)

Relacyjność naszego istnienia - człowiek staje się Ja w relacji do Ty i między Ja i Ty jest wzajemność dawania: mówisz mu Ty i dajesz mu siebie, on mówi tobie Ty i daje ci siebie (M. Buber) - jest na obraz i podobieństwo Trójcy. Każda osoba jest niepowtarzalna, ale ta niepowtarzalność osoby wydarza i odsłania się w relacji do innej osoby.

Słabością teologii scholastycznej było rozważanie Bożego Imienia JESTEM a w oparciu o nie istnienia Boga na płaszczyźnie filozoficznej. Takim zabiegiem jakby zasugerowano, że samoobjawienie się Boga można zbadać laboratoryjnie, wyprowadzając myślenie i mówienie o Bogu z Jego z relacji do człowieka. Tymczasem kontekst i treść objawienia biblijnego jest jednoznaczny: Bóg objawia się jako JESTEM człowiekowi i ze względu na człowieka. Objawił się nie  tylko dla zaspokojenia naszego głodu intelektualnego, ale po to by nas zbawić, czyli przełamać ostatecznie naszą samotność i niewystarczalność.

Objawienie to zaś nic innego jak odsłonięcie się przed kimś. Objawienie, czy to będzie objawienie ewangelii, czy też wewnętrznego światła łaski, sprawia, że odkrywamy, iż tajemnicza otchłań życia boskiego posiada oblicze, że nie jest ona jakąś rzeczywistością bezosobową, jakimś filozoficznym absolutem, lecz Kimś. To znaczy, że możemy wejść z tym Kimś w relację. Bóg jest tym, do kogo możemy powiedzieć: "Ty" - "Ty jestem moim Bogiem" (J. Daniélou SJ, Trójca Święta i tajemnica egzystencji, (s. 39).

Bóg pyta: Adamie gdzie jesteś? (Rdz) Ale pyta w celu objawienia SIEBIE: "JESTEM z Tobą, jestem tam, gdzie się podziałeś, by przełamać twoje wyobcowanie". Grzech i jego największa konsekwencja - lęk przed Bogiem, to najgorszy rodzaj wyobcowania i najtragiczniejsze od-OSOBNIENIE. Człowiek w takim odosobnieniu bez Boga "usycha".

Trójca Święta to po Trzykroć Najświętsze odsłonięcie się Boga przed człowiekiem jako:

OJCIEC, to znaczy JESTEM jako Ktoś, w Kim człowiek  - jako powołany do życia na zawsze - doświadczyć i dotknąć może niewyobrażalnej stałości i bezpieczeństwa. Ojciec oznacza, że Bóg nigdy nie zostawi człowieka, nikim się nie zniechęci, nie znudzi, nie potępi i nie odrzuci, bo czyż może niewiasta zapomnieć o swym niemowlęciu, ta, która kocha syna swego łona? A nawet, gdyby ona zapomniała, Ja nie zapomnę o tobie.” (Iz 49, 14-15) Stałość Ojca, to najlepsze miłosne lekarstwo na nasze jedynie "bywanie".

SYN, to znaczy JESTEM jako Ktoś, Kto jest z człowiekiem, tam gdzie on aktualnie się znajduje. Przez Wcielenie Chrystus wszedł w relacje z nami na nasz, ludzki sposób: JEST także tam, gdzie rozgrywa się nasze życie, aż po jego ostatni akord, czyli śmierć. W Jezusie z Nazaretu Bóg odsłonił się w całej gamie przeróżnych relacji z człowiekiem: jako syn i brat, uczeń i nauczyciel, przyjaciel i towarzysz, jako ktoś uzdrawiający kogoś i komuś przebaczający, jako odrzucony i wzgardzony przez kogoś, przez kogoś też ostatecznie zabity... I w tych relacjach SYN pozostanie na zawsze: przypominają  o tym Jego rany, zapis intensywnych relacji z człowiekiem. Bóg w powracającym do Ojca Synu odsłonił przed aniołami, ku ich zaskoczeniu, swoją słabość (por. św. Grzegorz z Nyssy).

DUCH ŚWIĘTY, to znaczy JESTEM jako Ktoś, Kto wprowadza w samo JESTEM Boga - życie Trójcy. W Chrystusie Bóg nie tylko się okazał jako Ten, który jest z nami w naszym życiu, bo to oznaczyłoby być z nami tylko do czasu. Tymczasem w Duchu Świętym mamy szczególne zaproszenie: jako dzieci Boga, prowadzeni Duchem, wędrujemy tam, gdzie Bóg JEST a w Nim nic nie zmierza do końca. Być w Bogu, oznacza przebywac u siebie na całą wieczność, ostatecznie przełamując wszelkie znudzenie, sztampę, ograniczenia naszej ludzkiej wyobraźni i możliwości, grzech, w końcu narcystyczny lęk o siebie i swoją przyszłość. W Duchu Świętym przyszłość fascynuje i wabi, bez cienia obawy. Inwestowanie w życie z Ducha wiąże się z satysfakcjonującym oprocentowaniem, bo w Bogu wszystko jest gratis - kupujcie i spożywajcie, <dalejże, kupujcie> bez pieniędzy i bez płacenia za wino i mleko! (Iz 58,11). I do tego zero ryzyka, bo nadzieja zawieść nie może (Rz 5,5).