Burzenie bastionów
Maciej Biskup OP

Istnieje silna pokusa by uciekać od teraźniejszości, gdy nasze „dziś” wydaje się zbyt bolesne albo nie zadawala nas. Nie chcąc lub nie mając sił by wziąć odpowiedzialność za doskwierające teraz, zapuszczamy się w przyszłość lub wracamy do przeszłości. Oderwanie od rzeczywistości, choć wydaje się niewinną podróżą w krainę marzeń czy nostalgii, donikąd nie prowadzi. Świat iluzji i wspomnień szybko się rozmywa, a wieczne uciekanie czyni mnie swoim niewolnikiem. 

W Księdze Nehemiasza mamy opis, jak Izraelici przybyli z wygnania do zburzonej Jerozolimy. Dramatyczne było ich „dziś”: bez większych perspektyw na lepsze „jutro”. W tej sytuacji Nehemiasz wraz z Ezdraszem sięgnęli po „wczoraj”. Zebrali lud by słuchał święte dzieje narodu wybranego. Lud słuchał w skupieniu, popłynęły łzy. Żydzi zaczęli rozumieć gorzkie „teraz” jako etap na drodze do lepszego „jutra”. Odzyskiwali równowagę ducha. Rozradowały się ich serca i mogli spokojnie spojrzeć w jutro. Paradoksalnie nie sięgnęli jednak po „wczoraj”, lecz odwołali się do Tego, którego Imię: JESTEM, KTÓRY JESTEM. Jahwe nie był i nie będzie, Jahwe JEST. JEST, KTÓRY JEST… Obietnica nie była, Obietnica jest dana. Lud Izraela pisał i mówił „był”, ale to „był” przeżywał w swojej świadomości jako „jest”– pisał Roman Brandstaetter.

Podobnie św. Łukasz spisuje ewangelię, aby Teofil (z gr. miły Bogu, czyli każdy Go szukający) mógł zrozumieć swoje „dziś”. Ewangelia to coś więcej niż wspominanie. To pamiętanie z mocą (anamneza z gr. anamimneskein - przypominać, wspominać, czynić pamiątkę), tzn. przywoływanie zbawczych wydarzenia Chrystusa (Wcielenie, Śmierć, Zmartwychwstanie) w kontekście własnego życia: Chrystus wczoraj i dziś, na wieki Ten sam. Ten, który wczoraj działał, działa również przez wiarę w moim dziś: I przybył do Nazaretu, gdzie się wychował, i wstąpił w dniu Szabatu według swego zwyczaju do synagogi. I podano Mu zwój proroka Izajasza, a gdy zwój rozwinął, znalazł w nim miejsce, w którym było napisane: „Duch Pana jest nade mną, albowiem namaścił mnie i posłał, abym ubogim zwiastował Dobrą Nowinę, więźniom głosił wyzwolenie, ślepym odzyskanie wzroku, uciśnionych wyprowadził na wolność i obwieścił błogi rok Pana”. I zwinął zwój, oddał go słudze i usiadł, wszyscy w synagodze przywarli do Niego wzrokiem. A On począł do nich przemawiać: „Dziś się spełniło to Pismo przed waszymi uszami…” (Łk 4, 16-21 – w tłum. Brandstaettera).

Patrząc na dziś, tak bardzo ulotne, zawsze mogę zapytać o moją wolność. Czy człowiek jest wolny skoro czas przemija (tempus fugit)? Czas ucieka (chronos) – jakby drwi z człowieka, który chciałby zatrzymać chwile najpiękniejsze i najcenniejsze.

zachciało mu się wieczności,
patrzcie go!

ledwie rozróżnił sen od jawy,
ledwie domyślił się, że on to on,
…
słowem: prawie nikt,
ale wolność mu w głowie,
wszechwiedza i byt poza
niemądrym mięsem,
patrzcie go!

Bo przecież chyba jest,
naprawdę się wydarzył
pod jedną z gwiazd prowincjonalnych.
Na swój sposób żywotny
i wcale ruchliwy

Tylko tak dalej,
dalej choć przez chwile,
bodaj przez mgnienie galaktyki malej!
Niechby się wreszcie z grubsza okazało,
czym będzie, skoro jest.

A jest - zawzięty.
Zawzięty, trzeba przyznać, bardzo.
…
Istny człowiek.

Nie szukaj drogi na skróty
nie ma takiej drogi do nieba
musisz przejść
przez całą miłość.

Przed wszystkim
Jest Słowo,
A Słowo
Jest u Boga,
A Bóg
Jest Słowem.
Ono jest przed wszystkim u Boga,
Przez Nie wszystko jest,
A bez Niego nic nie jest,
Co jest.

Prolog Janowy, tłumaczenie Brandstaettera

Przez chrzest rodzimy się na nowo: tym wszystkim jednak, którzy Je przyjęli i uwierzyli w imię Jego, dał On Moc, aby się stali Dziećmi Bożymi: tym narodzonym nie z krwi ani z pożadliwości ciała, ani z pożądliwości męża, ale z Boga (J 1,13). Chronos przemija, ale przeniknięty światłem Kairosu nasz „dzień” przyjęty jest przez wieczność.