Burzenie bastionów
Maciej Biskup OP

Kilku naszych braci studentów, w trakcie wyprawy wakacyjnej do Bułgarii, przy okazji postanowiło zobaczyć również stosunkowo niedaleko odległy Stambuł. Jeden z braci, Tomasz pisał: Wczoraj wieczorem dotarłem do Konstantynopola / Stambułu. Widok Świętej Mądrości onieśmielający. Sam nie wiem: wielka czy mała. Spytałem potem Tomka o wrażenia z Hagia Sofia, której zobaczenie jest moim marzeniem. Zażartowałem wówczas: Czy szykuje się jakaś wyprawa (...)owa, by Konstantynopol był Konstantynopolem. Stambułu nie uznaję!

Święta Mądrość, jaka jest: wielka czy mała? Kiedyś była „wielka” a dziś pokorna, maleńka.

Tomek dał mi odpowiedź: Sofia już chyba taka pozostanie, jak nasza wiara: zraniona. Może to nawet dzięki temu Oblicze z Deesis jaśnieje nam takim pokojem. Zatem o wyprawach (...)owych zapomnijmy na zawsze.

Trzeba raz na zawsze wyrzec się Matki – Kościoła triumfującego, takiego nieocienionego Krzyżem.

Wciąż nie uświadamiamy sobie w pełni niesamowitej szansy naszych czasów, kiedy chrześcijaństwo znika z naszej kultury jako oczywista rama, jako „religia”, czyli sprawa tradycji, autorytetu, zbiorowości, jako wyprzedany majątek. Przez wiele stuleci, kiedy chrześcijaństwo w taki sposób było obecne w społeczeństwie europejskim, przynosiło to wprawdzie pożytki kulturalne i społeczne, jednak miliony chrześcijan zostały wyraźnie zubożone o to, co jest w chrześcijaństwie najważniejsze, czyli o doświadczenie nawrócenia, „metanoia”... Być może, chrześcijanie, zamiast obsesyjnie szukać zamaskowanych agentów ciemnych sił pragnących w wyrafinowany sposób obalić „naszą religię”, powinni sami strać się o to, aby tu i ówdzie zużyte już formy religii zostały w naszej kulturze naruszone „wywrotową mocą Ewangelii (Tomas Halik, Dotknij ran).

Symbolem opustoszałej dziś Hagia Sofia jest patriarcha Bartłomiej I, skromny biskup i człowiek, rezydujący w świadomie „niezauważanej” przez Turków dzielnicy Fanar. Państwo tureckie odmawia mu prawa do używania powszechnego patriarchy Konstantynopola. Wielki i dumny kiedyś patriarchat ogromnego Cesarstwa Bizantyjskiego, dziś pokornie zajmuje jedno z ostatnich miejsc. W wygłoszonej 2 listopada 1991,  w czasie intronizacji, mowie Bartłomiej I podkreślił, iż przyjmuje z rąk Dymitriosa I krzyż Andrzeja, pierwszego powołanego, bu kontynuować wchodzenie na Golgotę, by zostać ukrzyżowanym w Panu naszym i w Jego Kościele, by utrwalać światłość Zmartwychwstania... Nie mając innego schronienia, jak tylko miłosierdzie Pana naszego, o łaskę którego błagamy, aby pozwolił nam rozwinąć naszą siłę pośród naszej słabości.

Silna jest nadal pokusa by oczekiwać na czasy wielkości Kościoła, której na Zachodzie symbolem była papieska tiara, a na Wschodzie dumna Hagia Sofia. Ale czy Kościół dumny, bardziej Władczyni niż Matka udźwignie Krzyż? Jeśli nawet nadal krzyż pozostanie zewnętrznym Jego znakiem, mentalnie będzie od niego daleko, bo silni i dumni nie uznają słabości, nie przewidują śmierci. Bo któż, z was, chcąc zbudować wieżę, nie usiądzie wpierw, a nie oblicza wydatków, czy ma na wykończenie... Tak więc, nikt z was, kto nie wyrzeka się wszystkiego, co posiada, nie może być moim uczniem. Silny, triumfujący Kościół nie udźwignie Krzyża, nie przejdzie przez ciasne drzwi. Kościół – Matka, ma dźwigać człowieka, bo to właśnie dla niego została złożona ofiara. To nie krzyż Bóg dźwiga lecz człowieka. Jeśli Kościół nie pozbędzie się przywilejów, nie da rady podnieść i ponieść ani Krzyż ani człowieka.

Wierzący powinni się wyrzec snów o Maior Ecclesia - jeśli ktoś przychodzi do Mnie, a nie ma w nienawiści ... matki... nie jest mnie godzien. Kościół – Mater nostra, raczej skromna choć dzielna, ma za zadanie, swoją kobiecą delikatnością, matczyną dyskrecją i świętą mądrością (Hagia Sofia) udźwignąć człowieka z jego ranami, bo najgorszą chorobą jest być niechcianym (św. Matka Teresa z Kalkuty). Kościół  - Matka, to ikona Boga, który dwoma dłońmi – Chrystusem i Duchem Świętym przygarnia świat (św. Ireneusz z Lyonu). Trzeba mieć w nienawiści taką wizję Matki Kościoła, którą się ubóstwia, gdy tymczasem jej źródło, Pan jest ubogi i ukrzyżowany. Nie może być tak, że gdy Pan jest zraniony, Jego Oblubienica kokietuje możnych tego świata i bryluje obwieszona honorami ziemskich ojczyzn. Jakiż małżonek umarł kiedykolwiek za swa żonę, i jakaż żona wybrała sobie kiedykolwiek za męża ukrzyżowanego? Pan zaślubił Kościół, zapewnił mu posag przez soją krew i ukuł pierścień z gwoździ swojego ukrzyżowania - pisał Jan z Sarugi, pisarz starożytny z Syrii.

Dziś przypada 13 rocznica śmierci św. Matki Teresy. Odwiedzający ją  w Kalkucie, Jan Paweł II miał powiedzieć wówczas, że tam, w noclegowniach Kalkuty powinien sprawować swój urząd. Ecce Ecclesia - Mater tua.

Pan sam troszczy się o swój Kościół i oczyszcza go w czasach nowożytnych rękoma ateizmu i obojętności, które stają się narzędziem oczyszczającego Ducha. Upadło dumne chrześcijańskie Cesarstwo Bizantyjskie, poszła do lamusa historii też papieska tiara. Paruzja zbliża się wielkimi krokami. Czas wyrzec się marzeń o Matce – Władczyni, lepiej odnowić w Kościele obraz pokornej Oblubienicy, która niezakłamanym, szczerym głosem woła „Maranatha, Przyjdź Panie Jezu”.