Burzenie bastionów
Maciej Biskup OP

Niech chcę, bracia, pozostawać was nieświadomymi tajemnicy, abyście uważali się za lepszych. Zatwardziałość ogarnęła tylko część Izraela, dopóki nie wejdzie ogół pogan. A wtedy Izrael zostanie zbawiony, jak napisano: "Przyjdzie z Syjonu Wybawiciel, odwróci nieprawości od Jakuba. Takie będzie przymierze z nimi, kiedy odpuszczę ich grzechy." (Rz 11, 25-27).

Na początku Adwentu uświadamiamy sobie, że nas chrześcijan i żydów łączy  tęsknota za przyjściem Mesjasza. Wołanie "Marana tha" kształtuje naszą tożsamość, wychowuje wiarę, miłość czyni dojrzałą aby ostatecznie przysposobić na ostateczne spotkanie - najintensywniejsze, najbardziej ożywcze i jedyne całkowicie spełnione spośród wszystkich spotkanie z "Innym".

Jesteśmy bardzo bliscy sobie, skoro jednocześnie czekamy na Mesjasza, choć różni nas częściowo wyobrażenie co do tożsamości Jego przyjścia. My, chrześcijanie, dzięki miłosierdziu Bożemu, rozpoznaliśmy już Jego Oblicze w Chrystusie Jezusie - w Baranku zabitym, żyjącym na wieki (Ap).To właśnie oblicze już cierpiącego Mesjasza, pomimo zapowiedzi Izajasza, nas zasadniczo dzieli. We wczesnym judaizmie, a więc w czasach Jezusa, oczekiwano Mesjasza przede wszystkim jako króla, jako wybawcy od wrogich mocy albo też jako księcia pokoju. Istotę oczekiwań mesjanistycznych stanowiło panowanie pokoju, miłości i sprawiedliwości. W tym względzie, Jezus jakby nie odpowiada tym oczekiwaniom, bo świat nadal cierpi z powodu braku pokoju, miłości i sprawiedliwości. Miał przyjść zwycięski Lew Judy, a tymczasem nadszedł bezbronny baranek, który sam płakał i doświadczył na sobie niesprawiedliwości. Ale św. Grzegorz z Nyssy w swym kazaniu na Wniebowstąpienie pisze, że nie tylko Żydzi nie rozpoznali w Jezusie Mesjasza. Zwraca uwagę, że nawet aniołowie w niebie byli zdezorientowani. Oczekiwali Lwa Judy, zwycięskiego Króla, a oto pojawia się Baranek zabity: aniołowie ziemscy stanowią Jego orszak i żądają otwarcia dla Niego bram niebieskich, by na nowo został uwielbiony. Ale nie zostaje On rozpoznany, odziany w uboga szatę naszej natury, a ubranie Jego jest splamione purpurą spod tłoczni ludzkich cierpień.

Ubogiego i samotnego Pana, bez względu na to czy jesteśmy żydami czy chrześcijanami, tak często nie dostrzegamy i nie rozpoznajemy w sobie nawzajem. Czy my wierzący w Chrystusa, jesteśmy pewni, że już rozpoznaliśmy pierwsze przyjście Chrystusa? Słowa Jezusa z 25 rozdziału ewangelii św. Mateusza, na progu adwentu, zachęcają nas do zrobienia sobie rachunku sumienia! Uczciwiej jest powiedzieć, że to nie Mesjasz się opóźnia, ale to my się ociągamy i nie nadążamy z przyjściem do tych, którzy w swej biedzie szukają pokoju, sprawiedliwości i pokoju. Mesjasz Pan natomiast nie zdrzemnie się nigdy ani nie zaśnie Strażnik Izraela (Ps. 121).

Nie tylko w proroctwach Izajasza, ale również w Talmudzie można odnaleźć zapowiedzi, że Mesjasz przyjdzie wpierw jako ubogi i nierozpoznany. Talmud zapowiada cierpiącego albo utajonego Mesjasza. Najbardziej znany jest Mesjasz siedzący u bram Rzymu, pomiędzy chorymi i ubogimi, czekający na właściwy czas swego wystąpienia. Ma to przypominać, aby zachowując Prawo być przygotowanym na przyjście Mesjasza w każdej chwili.

W Jerozolimie znajduje się słynna "ściana płaczu" - pozostałość muru dziedzińca świątynnego. W jego szczeliny wkładane są karteczki zapisane jednocześnie ludzkim bólem i tęsknotą za Tym, który przyjdzie wybawić swój lud. Płacz i radość, zawodzenie i taniec, wzajemnie przeplatają się. "Już i jeszcze nie" symbolizują oczekiwanie żydów i chrześcijan na ostateczne przyjście Mesjasza.

Czy my chrześcijanie, również nie oczekujemy na czasy pokoju, miłości i sprawiedliwości, które ostatecznie nadejdą wraz z drugim przyjściem Mesjasza? Póki co, nosimy w sobie obawę czy czasem Mesjasz się nie spóźnia. Każdy człowiek, który widzi jakąkolwiek niesprawiedliwość, gdy jest świadkiem i uczestnikiem bólu, płaczu, lęku, samotności w jakiś osobliwy sposób przeżywa "spóźnianie" się Mesjasza. Skoro jednak, zgodnie z zapowiedzią Izajasza i Talmudu, Mesjasz już przyszedł i jako ubogi czuwa u każdej z bram, w których da się słyszeć lament, to czyż nie zbliża się już dzień naszego wybawienia? Księga Nechemiasza, zapis bólu i ran po niewoli babilońskiej, wzywa odważnie, jakby na przekór rozpaczy: radość w Panu, jest waszą ostoją! (Ne 8,10). Radość w Panu jest już zadatkiem Jego ostatecznego, wybawiającego przyjścia. Stąd, psalmy - wspólna modlitwa żydów i chrześcijan - zachęcają nas:

Przyjdźcie, radośnie śpiewajmy Panu,
wznośmy okrzyki na cześć Opoki naszego zbawienia:
przystąpmy z dziękczynieniem przed Jego oblicze,
radośnie śpiewajmy Mu pieśni! (Ps 95,1–2).
Służcie Panu z weselem!
Wśród okrzyków radości stawajcie przed Nim! (Ps 100,2).

W judaizmie jest tzw. przykazanie radości. Radość jest znakiem obecności królestwa, obecności Króla w nas, tak jak powiedział prorok Izajasz: Wznoś okrzyki i wołaj z radości, mieszkanko Syjonu, bo wielki jest pośród ciebie Święty Izraela! (Iz 12,6). Czyż i my chrześcijanie nie powinniśmy czekać z radością na Dzień Pana? Oblubienica całą sobą weseli się, skoro Oblubieniec jest już w drodze. Czy w taki sposób czeka Kościół? Święty Paweł pisze: Radujcie się zawsze w Panu; jeszcze raz powtarzam: radujcie się! (Flp 4,4) oraz zawsze się radujcie, nieustannie się módlcie! (1 Tes 5,16) I także św. Jan, jak refren powtarza kilka razy, w różnej formie słowa Jezusa: To wam powiedziałem, aby radość moja w was była i aby radość wasza była pełna... I tej radości nikt nam nie zabierze (por. J).

Słowo hebrajskie SYMCHA (radość) jest anagramem słowa MASZIAH (mesjasz). Mesjasz jest we mnie, jeśli w sercu mam radość.

Kończę czytać Życie Ewangelią (Znak, 2010) - wywiad ze zmarłym w 1991 roku legendarnym księdzem Janem Zieją. Wspomina on jak wraz ze studentami żydowskimi studiował na UW judaistykę i historię Żydów polskich u profesora Majera Bałabana. Pewnego dnia, a było to w 1933 lub 1934 roku, wraz  ze swymi żydowskimi kolegami i koleżankami żegnał na dworcu byłego studenta, który postanowił wyjechać do Palestyny: w pewnym momencie chłopcy utworzyli  koło i rozpoczęli taniec. Oni śpiewali pieśń żydowską, a ja razem z nimi. Obok zatrzymał się pociąg podmiejski gotowy do odjazdu, na stopniu stał student w czapce akademickiej. Zobaczył księdza wśród Żydów, tańczącego w ich kółku, więc wyskoczył z pociągu i podbiegł do mnie: "Proszę księdza, to są Żydzi!". "Tak, to są moi koledzy z judaistyki". Ledwo dogonił swój pociąg, uciekając przede mną.