Burzenie bastionów
Maciej Biskup OP

Przytoczyłem jedną z liturgicznych antyfon na Uroczystość Objawienia Pańskiego. I proszę zauważyć: nie ma w niej żadnej mowy o Trzech Królach!

Dobrze, że przywrócono dzień wolny w tak dostojne święto, które w kalendarzu liturgicznym Kościoła było wcześniej niż samo Boże Narodzenia. Ale nie jest dobrze, że w argumentacji za przywróceniem dnia wolnego od pracy zwraca się uwagę na wątek najbardziej bajkowy, a pomija się lub po macoszemu traktuje najgłębsze teologicznie i duchowo treści Uroczystości. Ewangelia nic nie mówi o tym, że do żłóbka przybyli królowie i że przybyszów było trzech!

Dobrze, że episkopat w liście skierowanym do wiernych, w którym przemilcza dwie istotne tajemnice Objawienia: Cud w Kanie Galilejskiej i Chrzest Jezusa, nie nakazuje jeszcze pielgrzymki do Koloni, gdzie mają się znajdować wątpliwe relikwie owych trzech króli!

W języku staropolskim, co można jeszcze spotkać na Górnym Śląsku - zwraca uwagę prof. Miodek, Święta Bożego Narodzenia nazywano Godami lub Godnymi Świętami. Bo bezsprzecznie, Tajemnica Wcielenia to najpiękniejsze Gody i najtrwalsze zaślubiny nieba z ziemią, Boga z człowiekiem. Bóg stał się człowiekiem, aby człowiek stał się Bogiem - odważnie uczą Ojcowie Kościoła.

Chrzest Pański  - fresk autorstwa Mateusza Środonia w kościele w podwarszawskim Międzylesiu

Inna z antyfon na Objawienie Pańskie zwiastuje: Dzisiaj się Kościół złączył z Chrystusem, swoim Oblubieńcem, który go z grzechów obmył w Jordanie; biegną mędrcy z darami na królewskie gody, a woda przemieniona w wino cieszy biesiadników. Alleluja.

Ciekaw jestem jak wypadłyby badania sondażowe, przeprowadzone przed kościołami wśród polskich wiernych przybywających na uroczystą Liturgię Objawienia Pańskiego, gdyby zapytano w nich, czy dziś świętujemy Objawienie Chwały Chrystusa w Kanie Galilejskiej? Może większość spojrzałaby na pytających jak na kosmitów a może co poniektórzy nabożni uznaliby, że to prowokacja dziennikarzy Wyborczej i TVN ?

Wczytajmy się jeszcze w starożytne katechezy skierowane na Uroczystość Objawienia Pańskiego. Święty Piotr Chryzolog pisze: Dzisiaj Chrystus przemienia wodę w wino i przez to daje początek znaków z nieba. Albowiem woda miała się przemienić w tajemnicę krwi, a czyste wino z naczynia swego ciała miał Chrystus ofiarować pijącym, aby się spełniło to, co zostało powiedziane: "Kielich mój pełny po brzegi".

A Faustus, biskup Riez głosi: "Trzeciego dnia odbywały się gody". Jakież to gody, jeśli nie świętowanie radości z ludzkiego zbawienia, które czcimy jako trzecią tajemnicę tego dnia, wyznając Trójcę Przenajświętszą i wiarę w zmartwychwstanie? (...) Dlatego też i Pan, "jak oblubieniec wychodzący ze swej komnaty", zstąpił na ziemię, aby przez swoje wcielenie zgromadzić spośród narodów i zjednoczyć swój Kościół, któremu także przyniósł swój dar i posag. Darem było zespolenie się Bóstwa z człowieczeństwem, posagiem zaś złożenie siebie w ofierze dla zbawienia ludzi. A więc przez dar rozumiemy przyniesione nam odkupienie, a przez posag - życie wieczne. Dla tych, którzy to oglądali, były to cudowne wydarzenia, lecz rozumiejącym je ukazują one tajemne działanie Boże. Bo gdy się uważnie nad nimi zastanowimy, to wody ukażą nam obraz chrztu i odrodzenia. Zwyczajna woda otrzymuje inne przeznaczenie; zwykły żywioł nabiera innej mocy dzięki tajemniczej przemianie w niej dokonanej; w ten zaś sposób spełnia się w niej misterium powtórnych narodzin. Oto nagle woda się przemienia, aby mogła następnie przemieniać ludzi.