Betoniarka
Mateusz Przanowski OP

Jednym z przywilejów życia w Zakonie Dominikanów jest możliwość słuchania kazań braci. Nasłuchałem się ich już sporo i sporo jeszcze (jak Pan Bóg pozwoli) przede mną. Obok kazań genialnych, które utkwiły mi w pamięci i stały się częścią mojej wiary, było wiele takich, w których kaznodzieja dokonywał śmiałych reinterpretacji Ewangelii. Na przykład, gdy czytaliśmy: "Boga się bójcie", kaznodzieja mówił, że nie powinniśmy bać się Boga. Gdy czytaliśmy coś o niebezpieczeństwie piekła, kaznodzieja przekonywał, że nie ma żadnego niebezpieczeństwa. I wiele innych w tym stylu. Kaznodzieja dokonywał hermeneutycznego salto mortale, którego skutkiem było dosłowne odwrócenie sensu czytanego tekstu. Wśród tych zabiegów można jednak dopatrzyć się wspólnego mianownika. Chodziło o to, by złagodzić wymowę tekstów biblijnych w taki sposób, by nas nie niepokoiły. Tekst Ewangelii, by stał się "strawialny" domaga się reinterpretacji łagodzącej, sam w sobie okazał się zbyt ostry i szorstki, dlatego też nieznośny. Dopiero "głęboka" i wysmakowana interpretacja zrobi z tekstu prawdziwą Dobrą Nowinę. Wszystko to dokonuje się przez zadziwiające i sprzeczne ze zdrowym rozsądkiem pogwałcenie tekstu. Dlaczego robimy takie rzeczy, dlaczego manipulujemy słowami Pana Jezusa?

Posłużę się porównaniem. Wyobraźmy sobie pewną sytuację. Dentysta stawia nas przed taką oto alternatywą. "Próchnica zjada Pana ząb i mamy do wyboru dwie możliwości. Po pierwsze dam Panu środek przeciwbólowy i nie będzie Pana bolało. Ten środek nie leczy, ale znieczula. Gdyby Pan chciał się wyleczyć, to będzie bardzo bolało, zastrzegam szczerze. Próchnica jest w takim stadium, że kilka lat wytrzyma Pan na środkach przeciwbólowych. Co Pan wybiera?". Nie wiem, jak sam bym się zachował, ale wiem, że perpektywa spędzenia kilku lat bez bólu i bez drastycznego borowania, byłaby bardzo kusząca. Sądzę, że coś z tego jest w naszym czytaniu Ewangelii. Wolimy się znieczulić, niż się realnie leczyć. Jednak tylko Ewangelia taka, jaka ona jest, z całą szorstkością i "niedopasowaniem" do naszego doświadczenia jest lecząca i uzdrawiająca. Manipulujemy Ewangelią, bo szukamy terapeuty, który będzie nam mówił to, co chcemy usłyszeć, a nie to, co rzeczywiście ma dla naszej kondycji znaczenie. Słyszałem ostatnio świetne kazanie O. Wojciecha Gołaskiego. Zadał mniej więcej takie pytanie: "Jeśli stoję nad przepaścią, a ktoś powie mi, że tam jest przepaść i jasno bez ogródek opisze, co się ze mną stanie jak zlecę to to będzie Dobra Nowina, czy Zła Nowina?". Pytanie jest rzecz jasna retoryczne.

Nie łagodźmy Ewangelii, nie manipulujmy ją dla naszych potrzeb. Taka jaka jest wyraża Boże miłosierdzie i nie musimy jej "umiłosierniać". W przeciwnym razie zamiast z Jezusem spotkamy się z własnymi projekcjami.