Blok wschodni
Wojciech Surówka OP Styczeń 2012

„Tomaszowi polecono udać się na II Sobór Lyoński, zwołany przez papieża Grzegorza X. Miał się on rozpocząć 7 maja 1274 roku w Lyonie, tymczasowej siedzibie papieża w południowej Francji. Ponieważ głównym celem tego czternastego soboru ekumenicznego było pogodzenie Greków z Kościołem Łacińskim, proszono Tomasza, aby zabrał ze sobą egzemplarz Contra errores Graecorum napisanego na życzenie Urbana IV w lecie 1263 roku” (J.A. Weisheipl). Z tej podróży Tomasz nigdy nie powrócił. Nie dotarł również na obrady soboru. Zmarł w drodze do Lyonu 7 marca 1274 roku. Niedokończoną misję św. Tomasza starają się kontynuować jego bracia pracujący w różnych miejscach bliższego i dalszego Wschodu.

Wczoraj wieczorem wspólnota kijowskich dominikanów wraz z Instytutem św. Tomasza z Akwinu świętowała wspomnienie swojego patrona. Okolicznościowy wykład zatytułowany „Etyka cnoty i wschodnie chrześcijaństwo” wygłosił arcybiskup większy kijowsko-halicki Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego Światosław Szewczuk. Arcybiskup zachwycił słuchaczy nie tylko ogromną wiedzą, erudycją i pasją z jaką wygłosił wykład, lecz również promocją nauki św. Tomasza i samego Zakonu Kaznodziejskiego. Wielokrotnie podkreślał, że pomimo tego, że jest wschodnim teologiem, bardzo wiele ze swego spojrzenia na teologię moralną zawdzięcza dominikanom i studiom w rzymskim „Angelicum”. Twierdził, że pomiędzy nauczaniem moralnym Tomasza o cnotach a duchowością wschodniego chrześcijaństwa nie ma aż tak wielkiej różnicy jak mogłoby się to wydawać na pierwszy rzut oka. Przy uważnej lekturze i odrobinie życzliwości względem odmiennej terminologii, okazuje się, że Tomasz opisuje tę sama rzeczywistość działania łaski w duszy, o jakiej mówi Jan Klimak czy Maksym Wyznawca.

Czy tak jest rzeczywiście? Odpowiedź na to pytanie pozostawiam specjalistom w dziedzinie teologii moralnej i historii życia duchowego. Osobiście jestem przekonany, że tak.

Prowadząc wczorajsze spotkanie myślałem, co na to wszystko powiedziałby św. Tomasz. Może zmieniłby tytuł dzieła, które zabrał ze sobą w podróż do Lyonu?